Tijd voor Homo Novus?
14Jul10
Dit is onze laatste rubriek van het politieke jaar 2009-2010. Het eerste jaar van My Last Five Years zit erop. Het werd voor mij een bewogen jaar met als hoogtepunt de verkiezing van Herman tot President van Europa en als dieptepunt de zware verkiezingsnederlaag van CD&V op 13 juni.
Persoonlijk zette ik mij in het Vlaams Parlement in als voorzitter van de Commissie Algemeen Beleid, Begroting en Financiën. Voor het eerst in 20 jaar werd de Vlaamse Regering geconfronteerd met een krimpbegroting. Bij de start moest de nieuwe Regering Peeters op haar budget tegen 2011 2 miljard euro besparen om terug in evenwicht te zijn en dient ze 6,1 miljard euro directe schuld weg te werken tegen 2014. De jongste jaren was men in Vlaaanderen gewoon geworden aan beleidsruimtes die toelieten de belastingen te verlagen, de welzijns -en onderwijsbudgetten fors te laten stijgen en elke minister middelen te geven om op zijn terrein nieuwe initiatieven te realiseren. Dat was dit jaar niet het geval en het verklaart waarom de Regering Peeters de” drive” miste van de vorige legislatuur. Ook in de volgende jaren zullen keuzes moeten gemaakt worden want het is een illusie te denken dat een nieuwe staatshervorming meer financiële beleidsmarge zal geven aan de deelstaten; integendeel ook de gewesten zullen moeten inleveren.
In het Vlaams Parlement wacht men met spanning op de uitkomst van de communautaire onderhandelingen en is men vol verwachting of inderdaad het zwaartepunt van de besluitvorming naar de regio’s zal gaan. Als men komt tot fiscaal confederalisme - zoals vooropgesteld door NVA - zullen wij in de Commissie Financiën in het Vlaams Parlement kunnen beslissen over o.m. de personenbelasting, de vennootschapsbelasting en de BTW en wordt de centrale overheid enkel nog gefinancieerd met dotaties. Deze Copernicaanse Omwenteling zou van mij een machtig voorzitter maken. Ik kijk ernaar uit maar ik heb zo mijn twijfels of het zo’n vaart zal lopen…
Ik lees in de pers dat CD&V’ers onderling een publiek debat aan het voeren zijn hoe hoog de lat moet liggen voor de nieuwe staatshervorming. Is Octopus een ondergrens of een toetssteen? Zoals ik maandag in dit dagboek schreef zijn wij totaal niet aan zet en wachten wij best af wat De Wever van zijn verkiezingsbeloftes ( splitsing sociale zekerheid, openbare schuld, fiscaal confederalisme) kan waarmaken in een onderhandeling met Di Rupo. Wij zullen dan zelf wel oordelen wat de ondergrens is en of hier sprake is van een Copernicaanse Omwenteling zoals gevraagd door de Vlaamse kiezer op 13 juni. We moeten duidelijk nog wennen aan onze nieuwe vrije rol.
Wij moeten het land niet meer redden en zelf de compromissen voorstellen, wel moeten we loyaal meewerken aan doorbraken naar meer Vlaamse autonomie op alle vlakken. Dat is onze bodemkoers en die lat ligt zeer hoog want anders hebben we het signaal van de Vlaamse kiezer niet begrepen.
Nog voor Wouter Beke de kans krijgt zich als interim-voorzitter waar te maken lopen sommigen zich al warm voor het CD&V- voorzitterschap want hoe moeten we anders de interviews van Hendrik Bogaert en Rik Torfs interpreteren? Vooral Torfs gebruikt zijn Woestijnvis-metier om omnipresent te zijn in de media. Dat is zijn goed recht maar hij moet dan ook niet flauw doen over zijn ambities als kandidaat-voorzitter van CD&V.
In het najaar wordt het ongetwijfeld een voorzittersverkiezing met meerdere kandidaten. In 1988 waren wij ook met 7 (” de kleine dwergen”) maar het trio Dehaene- Herman Van Rompuy- Leo Delcroix had het gezag om al die kandidaturen te doen intrekken voor Herman als eenheidskandidaat. Niemand heeft anno 2010 nog voldoende gezag om met de Blackberry één kandidatuur naar voren te schuiven. Zoals bij VLD zullen verschillende profielen hun kans wagen en dat biedt de mogelijkheid aan de leden te oordelen waar het met de partij naartoe moet . Steun vanuit het partij-establishment of de standen zou wel eens een averechts effect kunnen hebben.
De CD&V-leden zullen kiezen voor iemand die voldoende geloofwaardigheid heeft om ons opnieuw te doen winnen want in 2012 zijn het al gemeenteraadsverkiezingen en die zijn cruciaal voor CD&V.
Moet CD&V worden hersticht en hebben we nood aan een groot existentieel debat? Moeten we resoluut kiezen voor Vlaanderen en stoppen een staatsbehoudende partij te zijn ? Is het standenmodel niet definitief achterhaald? Moeten we niet de radikale keuze maken voor een centrum-rechtse volkspartij zoals de CDU-CSU? Hoe kunnen we opnieuw aansluiting vinden bij de jongere generaties en de stedelingen? Kiezen we voor een homo novus of voor iemand met ervaring die snel opnieuw vertrouwen kan wekken en de partijlijn kan doen opwegen soms tegen de Regeringsleden in?
Veel zal afhangen of we in het najaar komen tot een Regering Di Rupo-De Wever en wat de inhoudelijke uitkomst is van de regeringsonderhandelingen op communautair, sociaal-economisch en maatschappelijk vlak .Kan CD&V zich hier in vinden en wie worden de (amper) 2 CD&V- ministers die onze enige boegbeelden zullen zijn in een Belgische Regering? De nieuwe voorzitter zal moeten omgaan met deze nieuwe rol van de tweede Vlaamse partij in België en de eerste in Vlaanderen. Blijft De Wever NVA-voorzitter en heeft de nieuwe CD&V-voorzitter voldoende politieke power om een nieuwe eigen koers uit te bouwen die ons opnieuw een own-position geeft in het Vlaamse partijlandschap? Er bieden zich ongetwijfeld nieuwe mogelijkheden aan en het resultaat dat we één jaar terug haalden bij de Vlaamse verkiezingen ligt zeker terug in ons bereik. Ik geloof in de interne partijdemocratie als iedereen bereid is opnieuw een debat aan te gaan en zich neer te leggen bij de conclusies. Dat was de jongste jaren niet mogelijk omdat we veel te snel weer de oude machtspartij zijn geworden en in een zwijgcultuur zijn terechtgekomen waar de partij-organen en de parlementsfracties belangrijke beslissingen meestal op de websites van de kranten moesten vernemen.
Je ziet, beste lezer, dat dit dagboek nog steeds de ambitie heeft van BE FREE zoals bij onze start in 2005. Het worden zonder twijfel weer boeiende politieke tijden. Rendez-vous tot na het verlof en van mijn kant ook een aangename vakantie in deze hopelijk” long, hot summer”.