Smoking gun
07Jan12
Het worden boeiende weken in de Commissie Financiën van het Vlaams Parlement.
Na een reeks hoorzittingen met de vertegenwoordigers van de Gemeentelijke Holding (Fr. Vermeiren en C. Bourgeois), de Regeringscommissaris van de Vlaamse Overheid, Dexia (Dehaene en Miller), de gouverneur van de Nationale Bank (Luc Coene) en enkele experten (Duplat en Schoors) is er dinsdag een gedachtenwisseling met een delegatie van de Vlaamse Regering over de waarborgen en leningen die door de Vlaamse overheid zijn toegekend aan de Gemeentelijke Holding.
Onze Commissie werkt grondig en is er tot hiertoe in gelukt te kunnen beschikken over al de gevraagde documenten om het onderzoek naar de omstandigheden en oorzaken van het financiële debacle van de GH te kunnen voeren.
In de pers is men op zoek naar de “smoking gun” om een onderzoekscommissie over Dexia in de Kamer te provoceren maar dat is niet ambitie van onze werkzaamheden in het Vlaams Parlement. Het valt mij op als voorzitter dat de commissieleden van meerderheid en oppositie op zoek zijn naar grondig inzicht van wat er is gebeurd en hieruit lessen willen trekken voor de toekomst. We hebben een sterke generatie Parlementsleden in onze Commissie en het werk gebeurt met een grote expertise en sérieux.
Na de gedachtewisseling met de Vlaamse Regering zullen we een duidelijk beeld hebben van wat er zich in dit dossier GH heeft afgespeeld en er de nodige lessen uit trekken. Als voorzitter streef ik naar een resolutie waar in het VP een kamerbreed draagvlak voor is.
We kregen in dit verband al een eerste voorstel van resolutie van Lode Vereeck om te vragen af te zien van bonussen voor managers in banken die genieten van overheidssteun. Dat kan CD&V zeker in grote lijnen onderschrijven. Ook wij vinden het een schande wat zich bij Dexia-Holding dezer dagen op dit vlak voordoet.
Tevens is het duidelijk uit de ondergang van de GH dat het niet de taak is van gemeenten om te participeren in beursgenoteerde financiële instellingen.Ook moeten de lokale besturen zich ver houden van speculatieve beleggingen (zoals in het verleden de cross-border leasing operaties van steden zoals Sint-Niklaas en Dendermonde).
Persoonlijk vind ik ook dat de gemeenten best geleidelijk en op termijn terugtreden uit energie-intercommunales als Finilek en Iverlek, Publigas en Publi-T waar gemeenten ook geen zicht hebben op welke soort risico’s er vaak worden genomen met miljoenen euro’s gemeentelijke participaties en leningen.
Deze week zal ongetwijfeld ook de Vlaamse begroting 2012 aan bod komen. Minister Crevits verwondert er zich over dat hierover een publiek debat wordt gevoerd onder regeringsleden en tussen parlementsleden maar was het de Minister-President zelf niet die de kat de bel aanbond door in het begin van de week in de media te stellen dat er in februari e.k. tussen 200 en 500 miljoen euro nodig is om de Vlaamse begroting dit jaar op evenwichtskoers te houden?
Dit debat is trouwens al gevoerd in het VP in december naar aanleiding van de bespreking van het budget 2011. Toen stelde ik in het debat in de plenaire vergadering als voorzitter van de Commissie Financiën dat de lagere economische groei de Vlaamse begroting voor een saneringsinspanning stelt van minstens 500 miljoen euro ( Dirk Van Mechelen spreekt nu al van 750 miljoen).
Dat de Lijn met haar gratispolitiek en een kostendekkingsgraad van 15% in het visier komt bij een saneringsoperatie van een dergelijke omvang is niet meer dan gerechtvaardigd. In totaal gaat er in exploitatie en investeringen elk jaar 1 miljard euro vanuit de Vlaamse begroting als subsidie naar de Lijn. Tarifaanpassingen en het einde van het gratisverhaal zijn budgettair onvermijdelijk. En argumenten die Bruno Tobback en Bart Van Malderen naar voren schuiven alsof we honderduizenden Vlamingen in de “vervoersarmoede” duwen zijn grotesk en zelfs belachelijk.
De Vlaamse begroting is ook in de storm terechtgekomen. Iedereen is het erover eens dat er niet mag bespaard worden op onderwijs, welzijn, wetenschappelijk onderzoek, werk (opleiding en vorming), leefmilieu en (ik lees nu ook) cultuur. Vele uitgavenmechanismen zoals voor het Gemeentefonds, de VRT en VDAB zijn decretaal verankerd of opgenomen in beheersovereenkomsten.
Tegen 2014 is er in Vlaanderen al voorzien in 5% minder ambtenaren. Volgens Kris Peeters heeft de zgn. kaasschaafmethode haar limiet bereikt en moet men werken met grote paketten. De gouden jaren van het gratis bussen of tv-kijken en de jobkorting zijn voorbij. Ook in Vlaanderen zijn het andere tijden. Het budgettair “rimpelloze” Vlaanderen is voorbij. Taboes zullen moeten sneuvelen.
Ook het Vlaams Parlement zal een extra-inspanning moeten doen. De excessen van de vervroegde uittredingsvergoedingen van parlementsleden moeten er uit; dat betwist niemand in het VP (en Gatz en Vandenbroucke hebben er al geen gebruik meer van gemaakt). Het is evenwel betreurenswaardig dat de Minister President aan het VP een oproep tot besparingen doet in een open brief aan de Vlaamse Parlementsvoorzitter met de primeur in de kranten en op de radio. Het zet het Vlaams Parlement weer te kijk in de media. De “smoking gun” is weer op het Vlaams Parlement gericht.
Ik moet het elke dag tot mijn ergernis ergens lezen: “parlementsleden zijn onbekwaam en missen expertise (bv. in het Dexia-dossier), hun weddes zijn exhorbitant, ze zijn onvoldoende aanwezig, vergoedingen voor fractieleiders en bureauleden zijn buitensporig, enzovoort.” De jongste tijd gaat het nu ook over het parlementair pensioen. We zouden nu (volgens Gwendoline Rutten - die tussenhaakjes 1,5 jaar in de Kamer zit en diepongelukkig is omdat ze nog geen minister is! - minstens 30 jaar moeten zetelen in het Parlement om een volledig parlementair pensioen te trekken. Ik ben op dit ogenblik het Vlaams parlementslid met veruit de langste parlementaire anciënniteit (26 jaar Vlaams parlement en 3 jaar Europees Parlement) maar zelfs ik ben nog niet aan die 30 jaar. Dus is het mij aangeraden om door te doen ook na MY LAST FIVE YEARS anders eindig ik wellicht ook als een “profiteur”.
Parlementsleden zijn vaak slecht geplaatst om zichzelf te verdedigen. Elke zelf opgelegde besparing zal nooit genoeg zijn. Ik maak mij daarover geen enkele illusie en het is niet aan de Vlaamse Regering om dit debat opnieuw meer voedsel te geven. In de volgende weken zal het hierdoor weer over onszelf gaan en niet over wat we doen en kunnen realiseren voor de samenleving. Dat doet mij pijn want na al die jaren vind ik veel verwijten aan de Parlementsleden onterecht. Daar zijn rotte appels maar die vallen er na enkele jaren vanzelf af…
Weet u dat van de eerste lichting rechtstreeks verkozen Parlementsleden uit 1995 wij nog met 15 zijn op de 124. Dat is 12% en dat is maar 16 jaar geleden. 88% is verdwenen uit het halfrond van de koepelzaal ! En toch hebben we de naam van een kaste die zichzelf beschermt…