Krokusbedenkingen
14Feb10
Het blijft wennen om Herman als Europees President te zien naast Sarkozy, Merkel en Barroso. Maar in zijn optreden bleef hij volkomen zichzelf. Het is nooit zijn aard geweest om zich op de eerste rij te wringen op politieke bijeenkomsten of recepties. “Van Rompuy op de tweede rij achter de staatshoofden” titelden sommige kranten. Verhofstadt zou wellicht ostentatief twee meter voor Sarkozy en Merkel hebben gelopen om te tonen dat hij de baas is, maar zo zit Herman niet in elkaar. Integendeel: hij wordt liever gevraagd om vooraan plaats te nemen. Dat siert hem en beschouw ik veeleer als een compliment dan als een vernedering zoals ik in een (Vlaamse) krant moest lezen.
Zijn eerste top was een enorm moeilijke evenwichtsoefening om een akkoord te vinden over de aanpak van het Griekse probleem. De geloofwaardigheid van de eurozone stond op het spel. Voor Herman telt het resultaat en niet wie hiervoor de pluimen op zijn hoed mag steken. Volgens de meeste insiders is hij geslaagd in zijn opdracht. In De Tijd weekend lees ik hierover: “Van Rompuy nam een groot risico op de top. Een mislukking had hem niet alleen monddood gemaakt als voorzitter van de Europese Raad maar ook de geloofwaardigheid van de eurozone fel aangetast. En was er van zijn ambitie om meer coördinatie in de Europese Unie en de Europese Raad op termijn te doen uitgroeien tot een economische Europese regering nooit iets in huis gekomen. Van Rompuy is niet de lakei van Frankrijk en Duitsland maar hij werkt stap voor stap. Als hij nu veel leiderschap en ambitie toont, en hij wordt niet gevolgd, waar staat hij dan?”
Sommige journalisten (o.m. Paul Goossens) zijn meer bezig met de vraag “wie is de baas van Europa” dan met de oplossingen die worden gegeven. Herman is echt niet bezig met machtsverhoudingen maar hij zal ervoor zorgen dat het Europees systeem werkt en tot besluitvorming komt.
Wie dezer dagen bewijst geen goede keuze te zijn als Europese President is Guy Verhofstadt.
Waarom moest hij enkele dagen voor zijn eerste Top een open brief aan Herman schrijven met als boodschap “het gaat slecht met Europa”. In Le Monde ging hij dan weer de Fransen schofferen (“quelque chose de pourri en France”). In de Ochtend op Radio 1 vrijdag jl. noemde hij de Top een “totale mislukking”, de methode van doelstellingen voor Europa 2020 totaal achterhaald en voorspelde hij het einde van de euro als er geen sancties komen op het niet-nakomen van de objectieven van het Europees economisch beleid.
Verhofstadts provocatieve stijl en open debatcultuur en zijn “visionair” voluntarisme hebben in de Belgische politiek de boodschap totaal ondergeschikt gemaakt aan de feitelijke realisaties en hierdoor de geloofwaardigheid van de politiek zwaar ondermijnd. Hij tracht nu op Europees vlak dezelfde stijl te hanteren maar zoals de Franse minister Kouchner zei: “le ridicule ne tue pas”.
Ook in de Belgische politiek is de paarse open debatcultuur terug. Laurette Onkelinx legt in DS en Le Soir een Saint-Amour liefdesverlaring af aan Yves waarin ze resoluut stelt: “ Nood breekt wet. Faisons un pact comme après guerre.” Bij nadere lectuur blijkt het om niet meer te gaan dan oude socialistische ideëen zoals meer middelen voor de sociale zekerheid door o.m. hogere belasting op kapitaal, milieutaksen, fraudebestrijding, milieubelastingen, meer belasting op de hogere inkomens.
Geen woord over besparingen in de sociale zekerheid (kinderbijslagen, ziekteverzekering, werkloosheid), een tijdelijke inkomensstop of een wijziging van de financieringswet van gemeenschappen en gewesten. Ook niets over een overheveling van sociaal-economische hefbomen naar de deelstaten (o.m. arbeidsmarktbeleid, vennootschapsbelasting) of responsabilisering van de gewesten en gemeenschappen.
Binnen een week spreekt hier niemand meer over maar Laurette heeft weer een mooie scoop gehad in de media.
Quickie kan natuurlijk niet achterblijven. Deze man is al enkele jaren minister van Economie en komt in volle economische recessie en massaal jobverlies in het nieuws met de afschaffing van dokterbriefjes, het invoeren van electronische maaltijdcheques en zijn twittergedrag. Zijn boodschap als verantwoordelijke economie-minister luidt: “Als je failliet gaat, begin je toch gewoon opnieuw”. Het doet denken aan vroegere Mathot-verklaringen. Q is nooit volwassen geworden en zal altijd een politiek “kind” blijven.
Wie zich aan dit alles ongetwijfeld ook dood ergert is Frank Vandenbroucke. Zijn sérieux staat haaks op de Q-cultuur. Hij durft de zaken benoemen en stelt ook concrete alternatieven voor: geen sociale hervorming zonder institutionele hervorming, de middengroepen zullen meer moeten betalen voor dienstencheques, activeringsbeleid van werklozen, een saneringsinspanning die hoger ligt dan in de jaren negentig. In zijn eigen partij heeft hij het Cassandra-imago dat ook Herman had in de oppositiejaren van CD&V. Comebacks zoals Herman zijn evenwel uitzonderlijk in de politiek. De plaatsen aan de top bij sp.a zijn nu ingenomen door Gennez, Crombez, B.Tobback, Lieten en P.Smet en zij kunnen zijn voorstellen missen als kiespijn.Voor Frank is er geen plaats meer in de herberg. Als een generatietrein binnen een partij vertrokken is, kan je er zelf niet meer opspringen tenzij men je echt nodig heeft. Herman was in dat geval en als zich dit bij sp.a zou voordoen, wordt het ongetwijfeld Vande Lanotte. Frank komt niet meer terug. Hij maakt zich best geen illusies.
Terwijl Herman zijn eerste Europese top voorzat, sprak ik (in alle bescheidenheid) voor OKRA-Kalmthout voor 150 senioren over BHV. Bij het terugrijden, geraakte ik verstrikt in de files op de Antwerpse Ring ter hoogte van het Sportpaleis. Ik dacht in het lange wachten aan BHV en BAM : na het Krokusverlof moeten hierin beslissingen vallen. Het worden spannende weken.
Vijf jaar terug (op 15 februari 2004) begon ik mijn eerste blog BE FREE met volgende waarschuwing:
“De maand maart wordt ongetwijfeld een gevaarlijke maand voor de Belgische politiek. In de jaren zeventig en tachtig vielen enkele regeringen van Martens en Tindemans bij het begin van de lente. In het toneelstuk van Shakespeare waarschuwt een waarzegger Julius Caesar voor de iden van maart ( “Beware of the ides of March”).”
Yves en Kris zijn hierbij gewaarschuwd en de iden vallen in de Wetstraat zoals in het oude Rome nog steeds op 15 maart. BHV en BAM: het zijn maar drie letters maar ze zijn explosieven voor de Belgische en Vlaamse politiek. Bestaan er nog haalbare compromissen? Ik heb er mijn twijfels over maar ik behoor waarschijnlijk tot de generatie van de Cassandra’s…