Berlijnse beschouwingen
14Apr11
Viviane en ik zijn terug van enkele dagen citytrip in Berlijn. Een verjaarsdagscadeau voor 20-jaar huwelijk. Intussen toert Heidi (nu al met haar laatstejaarsklas van Mater Dei) door Italië. Sic fugit irreparibile tempus.
Wij waren sterk onder de indruk van Berlijn. Ik was er voor het eerst in het najaar 1970 met de full-time van onze studentenclub Economica-Leuven. Ik herinner mij nog die ijsellijke en grauwe stad uit de naoorlogse jaren. Om West- Berlijn te bereiken met de trein moest men eerst een stuk door de DDR reizen en op de grens kwamen de Vopo’s met hun geweren in aanslag en met enorme schijnwerpers onder de treinstellen op zoek naar mogelijke vluchtelingen uit Oost-Duitsland. In Leuven was het toen mode om marxist-leninist te zijn maar enkele van mijn vrienden hebben op deze reis na een wandeling door de troosteloze straten van Oost-Berlin hun laatste marxistische Amadadromen definitief begraven.
Mijn tweede bezoek dateert van 1983 toen ik als jong Europees parlementslid een EVP-fractievergadering bijwoonde in de oude Reichstag waar Helmut Kohl als pas verkozen Kanselier een toespraak hield over “die Deutsche wiedervereinigung”. Het kwam mij toen over als een verre utopie maar nog geen 7 jaar later was die droom werkelijkheid. Wie aan Checkpoint Charlie de beelden terugziet van Kennedy (“ich bin ein Berliner”), Willy Brandt, Reagan (“Tear down this wall”) en Helmut Kohl realiseert zich dat hier de geschiedenis van Europa is geschreven. Dat die Berlijnse Muur in 1990 is gevallen en Europa op een vreedzame wijze naar eenheid is kunnen groeien, blijft de verdienste van een hele generatie Westerse politici die het aanschijn van de wereld hebben veranderd. De woorden van President Truman indachtig: “Men make history and not the other way around. In periods where there is no leadership, society stands still. Progress occurs when courageous, skillful leaders seize the opportunity to change things for the better.”
Het verleden weegt op Berlin maar er straalt ook een grote kracht uit voor de toekomst. Hier klopt het hart van Europa. De majestueuze boulevards, de totaal vernieuwende architectuur van de openbare gebouwen, de winkelcentra, de bedrijfszetels, musea, concertgebouwen: het bewijst dat Duitsland op alle vlak de leidende natie van Europa zal zijn in de komende decennia. Na de bankencrisis van 2008-2009 is Duitsland het eerste Europese land dat helemaal terug aanknoopt met een sterke economische groei en een investeringsgolf. Economisch zijn de Duitsers de dragers van de euro en het moet de ambitie zijn van elke lidstaat van de Europese Unie om tot hun niveau te kunnen groeien. Daarom is die Europese Agenda zo belangrijk en moet het de ambitie zijn van België en Vlaanderen om de doelstellingen te halen van het Europese 2020-plan.
Soms zijn er op een reis beelden die u bijblijven. Zo staat op de ingang van de vernieuwde Reichstag in brozen letters de inscriptie onder de koepel “Dem Deutschen Volke” (“Voor het Duitse Volk”). Als ik gisterenavond terugkwam van Berlijn en vlug een blik sloeg op de kranten en het niveau van het debat over de toekomst van ons volk of land vond ik dit beschamend en zelfs beangstigend. De wereld is in volle transformatie en onze “leiders” slagen er maar niet in om een nieuwe politieke structuur te creëren om ons als welvarende natie te handhaven. Wij zijn al tevreden dat we kunnen besturen in “lopende zaken” om toch maar geen beslissingen te moeten nemen. Elke vorm van compromis wordt afgedaan als onaanvaardbaar of “inacceptable”. Wij zitten in de totale “standstill”.
Als je vaststelt hoe de twee Duitslanden economisch en maatschappelijk naar elkaar zijn toegegroeid met ingrijpende hervormingen en hoe uiteindelijk iedereen (Ost en West) zware inspanningen heeft moeten leveren om gezamelijk dat niveau te halen, met wat zijn wij hier dan bezig? Hebben wij wel echte leiders in het Noorden en Zuiden van dit land? Dragen hun woorden niet verder dan de laatste ochtendkrant of radio-interview? De geschiedenis zal hard zijn voor wat er hier gebeurt en vooral niet gebeurt. Zijn de woorden van President Truman niet meer dan ooit actueel?